Almanya’da yaşayan herkes gibi Almanya’ya öğrenci olarak gidenler de kendilerini sigortalamakla yükümlüdür. Almanya’da oturma izni alabilmek için de orada bir sağlık sigortasına sahip olmak gerekmektedir.
AT11 belgesi, yurt dışında acil sağlık hizmetleri, gerekli tıbbi muayeneler ve tedaviler, reçeteli ilaçlar ya da hastanede yatış gibi hizmetleri Türkiye’de olduğu gibi karşılama imkânı tanır.
Öğrenci 18 yaşını geçtiyse veya geçtikten sonra, kendi e-devlet uygulaması üzerinden “SPAS Müstehaklik Sorgulaması” yapmalıdır. Sorgulama kısmında SGK’da kimin üzerinden (anne veya baba) faydalandığı görünmektedir. Eğer anne veya baba olarak görünmüyorsa, anne veya babanın üzerine alınması gerekmektedir.
1. Almanya’da Sağlık Sigortası
Almanya’da eğitim alırken üniversite bünyesinde devletin resmi sigortası olan Allgemeine Ortskrankenkasse (AOK) sağlık sigortası ile sigortalanmaya karar verebilirsiniz. Bu, orada AOK kurumuna başvurarak yaptırılabilir, ayda 70-110 € gibi bir miktar olmaktadır. (https://www.aok.de/kp/uni/information-for-international-students/) Mezun deneyimlerine göre Techniker Krankenkasse (TK) de yine aynı bedelle başvurulabilecek güvenli alternatif yasal sigortadır.
2. A/T 11
Türkiye’de hizmet akdi ile bir veya birden fazla işverene bağlı çalışan SGK sigortalı ve bu kapsamda kendilerine gelir/aylık bağlanmış olanlar ile bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler, iki ülke arasında ki anlaşmaya göre Almanya’da, SGK adına sağlık yardımlarından yararlanırlar. Türkiye’de serbest çalışanlar ile devlet memurları da bu kapsama alınmıştır. Diğer bir değişle öğrenci SGK’lı olarak çalışan veya emekli olan ebeveynlerinin bakmakla yükümlü olduğu aile bireyi olduğu sürece Türkiye ve Almanya arasındaki anlaşmaya göre SGK’dan yararlanabilmektedir.
SGK’nın sağladığı sağlık sigortasından yararlanma koşullarına (2018 yılındaki SGK mevzuatına) göre , üniversite eğitimi alan kız ve erkek öğrenciler 25 yaşına kadar ailelerinin sigortasından yararlanabilir. Bu noktada bilinmesi gereken bir önemli husus daha vardır. Eğer aileler 01.10.2018 tarihinden sonra işe başlamış ise yukarıdaki durum aynen geçerlidir. Fakat daha önce işe başlayan kişilerin erkek çocukları 25 yaşına kadar, kız çocukları ise evlenene kadar ailelerinin sigortasından yararlanabilir. (Bunun için ebeveynin provizyonunun aktive edilmesi gerekir. Bu da Sosyal Güvenlik Kurumu’na gidilerek yapılabilir.)
a) İlk Başvuru
Öğrenci D vizesine başvurmadan önce, SGK’lı olan ebeveynlerinden birinin sağlık haklarından yaralanmak üzere SGK Yurtdışı İşlemler Birimi’ne başvurarak A/T 11 belgesi alabilir. Belgenin geçerlilik süresi 6 aydır. Yurt dışındaki eğitim süresince evrakın, her 6 ayda bir yenileme işlemlerine tabi tutulması gerekir.
Eğitim amacıyla yurt dışına gidecek öğrencilerin AT 11 Belgesi için SGK’ya sunması gereken belgeler:
-Almanya’daki üniversiteden kabul edildiğine dair belge veya kayıt belgesi (Türkçe yeminli tercümesi ile)
-Almanya’da öğrenim görülecek üniversitenin lisans/yüksek lisans seviyesinde olduğunu gösteren e-Devlet, YÖK veya ülkemizin dış temsilciliklerinden alınacak okul tanıma belgesi.
-Türkçe yeminli tercümesi ile birlikte okulun sömestr tarihlerini gösteren belge.
-Anne ve babanın kapsamında Sigortadan faydalanılacağı için, ebeveynlere ait çalışma belgesi veya emeklilik belgesi.
b) AOK Onayı
A/T 11, SGK Müdürlüğü'nün yurt dışı işlemler bölümünden temin edilebilir. Almanya'ya gelindiğinde ise sağlık sigortasının onaylatılması gerekir. Onay işlemi; AOK, TK, Barmer ve DAK gibi Alman kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilir.
A/T 11 belgesinin AOK tarafından onaylanması için ihtiyaç olunan belgeler şunlardır:
- Öğrenci Vizesi,
- A/T 11 belgesi,
- Başvuru formu,
- Geçerli kimlik/pasaport,
- Almanya’daki banka hesabı,
- Üniversite kayıt belgesi.
c) A/T 11’in Yenilenmesi
Ebeveyn, öğrenci adına süresi bittiğinde bir okul dönemi için A/T 11’i yenileyebilir. Bu süre Almanya’da yüksek öğretim kurumlarında genelde altı ay olduğu için A/T11 yenileme süresi de altı aydır. Yenileme zamanının iyi kontrol edilmesi gerekir.
Her 6 ayda bir TR’de A/T 11 yenilenmesi, öncelikle öğrencinin SGK kayıtlarından düşüp düşmediğinin kontrol edilmesi gerekmektedir.
Seçenek 1; Öğrencinin kendisi fiziken SGK ya gelip ; Üniversite Kayıt Belgesi , Türkçe tercümesi, YÖK okul tanıma belgesi çıktısı ile başvuru yapıp alabilir.
Seçenek 2; Öğrenci TR'ye gelemiyorsa, Almanya AOK a başvurup TA7 belgesi talep edebilir. Bu TA7 belgesi ile kurum içi yazışmalarla AT11 alınabilir. Posta işlemleri olduğu için uzun sürebilir.
Seçenek 3; Öğrenci TR'ye gelemiyorsa, Almanya AOK a başvurup TA7 belgesi talep edebilir. Öğrenci TA7 belgesinin görüntüsünü ebeveyne gönderdiğinde, ebeveyn çıktısını alıp diğer evraklarla birlikte SGK'ya götürüp A/T11'i öğrenci adına alabilmektedir. (2025 yılı deneyimidir)
Yenileme için gereken belgeler yukarıda “a” şıkkında belirtilen belgelere ilave olarak:
- Öğrencinin pasaport kopyası
- Yeni dönem okul belgesi (dönem ücretini yatırdıktan sonra) (Okulun dönemlerini gösteren yazının eklenmesi yararlı olabilir)
Ebeveyn bir SGK çalışanı ise SGK tarafından şu belgeler isteniyor:
- Sigortasından yararlanılan ebeveynin iş yerinden antetli kağıda, ıslak imza ve kaşeli “Personelimiz….,……, ……….. tarihinden itibaren firmamızda…. pozisyonunda sigortalı olarak çalışmaktadır. Sigortası düzenli ödenmektedir.” yazı
- SGK çalışanının işe başlayış kağıdı
- SGK çalışanının kimlik fotokopisi
- Başvuranın kimlik fotokopisi
- Yeni dönem için okul belgesi (dönem ücretini yatırdıktan sonra)
Almanya’ya gidişi bir seneyi geçtikten ve 183 gün kesintisiz Almanya'da olması şartıyla öğrenci oturma iznini göstererek bir yıl süreli A/T 9 belgesini almaya hak kazanabilir.
d) A/T 11 Kapsamı:
A/T 11’den yararlanma veya Almanya’da ayrı yasal sigorta yaptırma kararını, her iki sigortanın kapsamını göz önünde bulundurarak vermek gerekebilir. A/T 11 belgesi sahibi kişiye kural olarak Almanya’da bulunduğu süre içerisinde hastalık halinde kişinin durumunda sağlanması gereken ertelenemeyecek sağlık yardımları yapılır. Yani, bir keyfi muayeneden öte, hasta olmanız halinde acilen almanız gereken tedavi sağlanır. Yanı sıra, Almanya’da kalınan sürede ertelenemeyecek kronik rahatsızlıklarla bağlantılı (örn.diyaliz tedavisi) tedaviler de bu kapsamda ele alınır.
e) A/T 11 Kullanımı:
A/T 11 ile aile doktoruna (Hausarzt) veya hastane aciline gittiğinizde yanınızda AOK’tan aldığınız A/T 11’in geçerli olduğunu gösterir yazı olmalıdır.
